Là chủ điểm ngữ pháp quan trọng, đặc biệt với người học đang luyện giao tiếp và chuẩn bị cho các kỳ thi HSK. Mặc dù đều có thể được sử dụng để biểu thị ý nghĩa “khoảng, xấp xỉ” trong một số trường hợp, ba từ này có cách dùng và sắc thái khác nhau. 左右 (zuǒyòu) thường đứng sau số lượng để biểu thị con số ước chừng, chẳng hạn “十个人左右” nghĩa là khoảng 10 người. 前后 (qiánhòu) thường được dùng để nói về khoảng thời gian trước và sau một mốc cụ thể hoặc toàn bộ quá trình từ đầu đến cuối.

Trong khi đó, 上下 (shàngxià) có thể biểu thị phạm vi trên dưới, đồng thời dùng sau số lượng để chỉ mức độ hoặc con số ước lượng như “五十岁上下” – khoảng 50 tuổi. Việc phân biệt chính xác 左右, 前后 và 上下 sẽ giúp người học sử dụng tiếng Trung tự nhiên, tránh nhầm lẫn khi diễn đạt thời gian, số lượng, tuổi tác và vị trí. Hãy kết hợp ghi nhớ cấu trúc ngữ pháp với luyện tập qua các câu ví dụ thực tế để vận dụng hiệu quả hơn.

Cách dùng 3 từ 左右, 前后 và 上下 trong tiếng Trung

左右, 前后 và 上下 đều là những từ xuất hiện khá phổ biến trong tiếng Trung. Tùy từng ngữ cảnh, chúng có thể dùng để mô tả vị trí, phạm vi, thời gian hoặc số lượng ước chừng. Vì có một số trường hợp mang nghĩa gần giống nhau nên người học cần hiểu rõ đặc điểm của từng từ để sử dụng chính xác.

I. 左右 là gì? Cách dùng 左右

左右 (zuǒyòu) có các nghĩa như trái phải, hai bên, xung quanh, khoảng chừng. Ngoài ra, từ này còn có thể đóng vai trò động từ với nghĩa chi phối, tác động hoặc ảnh hưởng.

1. 左右 chỉ hai bên, trái phải

Khi làm danh từ, 左右 có thể dùng để nói về hai phía hoặc khu vực xung quanh một vật, một địa điểm.

• 道路左右都是花草。
  Dàolù zuǒyòu dōu shì huācǎo.
  → Hai bên đường đều có hoa cỏ.
• 左右两面都是高山。
  Zuǒyòu liǎngmiàn dōu shì gāoshān.
  → Hai phía xung quanh đều là núi cao.

2. 左右 biểu thị số lượng gần đúng

左右 thường đứng sau số từ hoặc cụm số lượng để biểu thị khoảng, chừng, xấp xỉ.

Cấu trúc: Số từ + (lượng từ) + 左右

Ví dụ:

• 这所医院每天有两百个左右的病人入院。
  Zhè suǒ yīyuàn měitiān yǒu liǎng bǎi ge zuǒyòu de bìngrén rùyuàn.
  → Mỗi ngày bệnh viện có khoảng 200 bệnh nhân nhập viện.
• 这个图书馆的书有一万本左右。
  Zhège túshūguǎn de shū yǒu yí wàn běn zuǒyòu.
  → Thư viện này có khoảng 10.000 cuốn sách.
• 我们只是坐着谈了半小时左右。
  Wǒmen zhǐshì zuòzhe tán le bàn xiǎoshí zuǒyòu.
  → Chúng tôi chỉ ngồi nói chuyện khoảng nửa tiếng.
• 他看起来四十岁左右。
  Tā kàn qǐlái sìshí suì zuǒyòu.
  → Anh ấy trông khoảng 40 tuổi.

3. 左右 mang nghĩa chi phối, ảnh hưởng

Khi được sử dụng như động từ, 左右 có nghĩa là tác động, chi phối hoặc làm ảnh hưởng đến một người hay sự việc.

• 他总想左右我们。
  Tā zǒng xiǎng zuǒyòu wǒmen.
  → Anh ta luôn muốn chi phối chúng tôi.
• 别让情绪左右你的判断。
  Bié ràng qíngxù zuǒyòu nǐ de pànduàn.
  → Đừng để cảm xúc ảnh hưởng đến phán đoán của bạn.

II. 前后 là gì? Cách dùng 前后

前后 (qiánhòu) mang nghĩa cơ bản là trước và sau. Từ này thường được sử dụng khi nói về thời gian trước/sau một mốc cụ thể, khoảng thời gian của một sự việc hoặc vị trí phía trước và phía sau.

1. 前后 chỉ thời gian trước và sau

前后 có thể đặt sau một mốc thời gian hoặc sự kiện để chỉ khoảng thời gian xung quanh mốc đó.

• 春节前后，人们都很开心。
  Chūnjié qiánhòu, rénmen dōu hěn kāixīn.
  → Trước và sau Tết Nguyên Đán, mọi người đều rất vui.
• 考试前后大家都很紧张。
  Kǎoshì qiánhòu dàjiā dōu hěn jǐnzhāng.
  → Mọi người đều rất căng thẳng trước và sau kỳ thi.

2. 前后 chỉ toàn bộ khoảng thời gian của một sự việc

Trong trường hợp này, 前后 nhấn mạnh quá trình từ lúc bắt đầu đến khi kết thúc, thường đi cùng những từ như 用、花、经过.

Ví dụ:

• 晚会从开始到结束前后用了两个小时。
  Wǎnhuì cóng kāishǐ dào jiéshù qiánhòu yòng le liǎng ge xiǎoshí.
  → Buổi tiệc kéo dài khoảng hai tiếng từ lúc bắt đầu đến khi kết thúc.
• 这件事从发生到解决前后经过了半年多。
  Zhè jiàn shì cóng fāshēng dào jiějué qiánhòu jīngguò le bànnián duō.
  → Từ khi sự việc xảy ra đến khi được giải quyết đã mất hơn nửa năm.

3. 前后 chỉ phía trước và phía sau địa điểm

前后 cũng có thể mô tả vị trí ở phía trước và phía sau một địa điểm.

Cấu trúc: Địa điểm + (的) + 前后 + 都/各 + Động từ

• 我们学校前后各有一家中餐馆。
  Wǒmen xuéxiào qiánhòu gè yǒu yì jiā Zhōng cānguǎn.
  → Phía trước và phía sau trường chúng tôi đều có một nhà hàng Trung Quốc.
• 我们村子前后都是玉米地。
  Wǒmen cūnzi qiánhòu dōu shì yùmǐ dì.
  → Phía trước và phía sau ngôi làng của chúng tôi đều là những cánh đồng ngô.

III. 上下 là gì? Cách dùng 上下

上下 (shàngxià) được hiểu là trên dưới, đồng thời có thể biểu thị toàn bộ phạm vi, từ trên xuống dưới, cao thấp. Trong một số trường hợp, 上下 cũng được dùng để nói về số lượng hoặc mức độ gần đúng.

1. 上下 biểu thị phạm vi từ trên xuống dưới

Khi nhấn mạnh phạm vi rộng hoặc toàn bộ một nhóm, 上下 thường được sử dụng dưới dạng 上上下下.

• 上上下下都知道。
  Shàngshàngxiàxià dōu zhīdào.
  → Tất cả mọi người đều biết.
• 全家上上下下都很高兴。
  Quánjiā shàngshàngxiàxià dōu hěn gāoxìng.
  → Cả gia đình từ trên xuống dưới đều rất vui.
• 我上上下下地找我的钱包。
  Wǒ shàngshàngxiàxià de zhǎo wǒ de qiánbāo.
  → Tôi tìm ví của mình khắp nơi.

2. 上下 biểu thị mức độ, số lượng ước chừng

上下 có thể đứng sau một con số để diễn đạt ý khoảng, xấp xỉ, thường gặp khi nói về tuổi tác, chiều cao, cân nặng hoặc mức độ.

• 这个水塔上下有五十米。
  Zhège shuǐtǎ shàngxià yǒu wǔshí mǐ.
  → Cái tháp nước này cao khoảng 50 mét.
• 突然有一个五十岁上下的女人站在我面前。
  Tūrán yǒu yí ge wǔshí suì shàngxià de nǚrén zhàn zài wǒ miànqián.
  → Đột nhiên có một người phụ nữ khoảng 50 tuổi đứng trước mặt tôi.

IV. Bài tập phân biệt 左右, 前后 và 上下

Để ghi nhớ cách sử dụng ba từ 左右, 前后 và 上下, hãy thử lựa chọn đáp án thích hợp trong những câu sau:

1. 学校 ______ 都有自行车。
A. 上下
B. 前后
C. 左右
D. 前后/左右

2. “我会一直陪伴在你 ______”，男朋友深情地对她说。
A. 上下
B. 前后
C. 左右
D. 上下/左右

3. 我住在五楼，______ 两层也是我们订的房间。
A. 上下
B. 前后
C. 左右
D. 前后/左右

4. 经过三年 ______ 的努力，他终于考过了HSK6。
A. 上下
B. 前后
C. 左右
D. 前后/左右

5. 这件事发生在春节 ______。
A. 上下
B. 前后
C. 左右
D. 前后/左右

Đáp án: 1-D, 2-C, 3-A, 4-C, 5-B.

Nhìn chung, 左右 thường nổi bật với ý nghĩa khoảng chừng hoặc hai bên, 前后 thường gắn với trước sau, thời gian và quá trình, còn 上下 thường diễn tả trên dưới, phạm vi hoặc mức độ ước lượng. Nắm được đặc điểm này sẽ giúp người học dễ dàng phân biệt và vận dụng đúng ba từ trong giao tiếp cũng như các bài thi HSK.
Qua những phân tích trên, có thể thấy Cách dùng 3 từ 左右, 前后 và 上下 trong tiếng Trung có nhiều điểm tương đồng nhưng mỗi từ lại đảm nhiệm những sắc thái riêng. 左右 thường dùng để chỉ hai bên hoặc số lượng ước chừng, 前后 chủ yếu diễn tả trước – sau về thời gian, vị trí và quá trình, còn 上下 có thể biểu thị phạm vi trên dưới hoặc mức độ gần đúng. Việc nắm chắc cách dùng sẽ giúp người học diễn đạt tiếng Trung tự nhiên và chính xác hơn. Nếu đang muốn củng cố nền tảng, bạn có thể tham khảo Khóa học tiếng trung cho người mới bắt đầu, đồng thời nâng cao khả năng làm bài với Khóa học luyện thi HSK. Với trẻ nhỏ, Khóa học tiếng Trung trẻ em cũng là lựa chọn phù hợp để hình thành nền tảng ngôn ngữ từ sớm. Bên cạnh ngữ pháp, học thành ngữ cũng giúp mở rộng vốn từ; tiêu biểu là Giải nghĩa câu chuyện thành ngữ Ôm cây đợi thỏ tiếng Trung 守株待兔 chi tiết, qua đó hiểu thêm cách sử dụng tiếng Trung trong văn hóa và đời sống.

=============

TIẾNG TRUNG MINH VIỆT – Đào tạo tiếng Trung giao tiếp, luyện thi HSK, tiếng Trung trẻ em

Cơ sở đào tạo:

• CS1: 117–119 Bằng Liệt – Linh Đàm – Hoàng Mai – Hà Nội

• CS2: 27 Phúc Lợi – Long Biên – Hà Nội

• CS3: CT4 Lê Thái Tổ – TP Bắc Ninh

• CS4: 94 Tô Vĩnh Diện – Linh Chiểu – Thủ Đức – TPHCM

Hotline/Zalo: 0967 739 815